Invest In Ghana
Gana'da Yatirim

Gana’da İş Kurmak

Başlangıç Prosedürü

Uyruğuna bakılmaksızın her girişimci aşağıdaki kanunun hükümlerine uygun olarak Gana’da iş kurabilir:

Yabancı bir girişimci, müşterek bir teşebbüs için Ganalı bir girişimci veya şirketle birlikte hareket edebilir, bu genellikle bir ortaklık veya limited şirketi şeklinde olur. Öte yandan, Gana Yatırım Teşvik Merkezi Yasası 1994 (Yasa 478) hükümlerine göre, ticaret hariç herhangi bir ekonomik faaliyet alanında bir Ganalı ile müşterek teşebbüse girmek isteyen bir yabancı yatırımcının en az 10,000 ABD Doları öz sermayeye sahip olması gerekir. Ticarette, minimum öz sermaye şartı 300,000 ABD Dolarıdır.

Yabancı ortak minimum öz sermayeyi ya Gana bankacılık sistemi üzerinden havale edilen para ile ya da sermaye miktarına denk, özellikle girişimi kurmak için ithal edilmiş mallar, tesis, teçhizat, araçlar veya diğer maddi varlıklar şeklinde ödeyebilir. İthal edilen malların üzerinde, malların değer ve durumunu belirtir nitelikte akredite bir denetim şirketinden alınmış Gönderilen Yerde Muayene Raporu bulunmalıdır. Ortaklarca yapılan iş veya hizmetlerin itibarı minimum yabancı öz sermayeyi karşılamak için kullanılamaz.
Yatırımcı GYTM Yasası, 1994 (Yasa 478) bölüm 19 (2b)’yi karşılaması durumunda bir girişimin %100’üne sahip olabilir. Tamamı yabancı olan girişimlerin minimum ödenmiş sermayesi ithalat ticareti hariç her ekonomik alanda 50,000 ABD Dolarına denk olmalıdır, ithalat ticaretinde bu rakam 300,000 ABD Dolarıdır. İhracat ticareti veya irtibat ofisleri (harici) durumunda minimum yabancı öz sermaye şartı yoktur.

Girişimlerin Kurulması

Şirket tescili başvurusu Tescil Dairesine doğrudan, aracılar veya avukatlar aracılığı ile yapılır. Şirket düzenlemeleri şirket sicilleri dairesine ibraz edilip kurum sertifikası verildiğinde şirket usulüne uygun biçimde kurulmuş olur. Düzenlemelerin ibrazında belli bir ücret ödenir. Gerekli bilgiler şunları içerir:

  • Adının son kelimesi “Limited” olan şirket adı
  • Şirketin yürüttüğü işin doğası
  • Şirketin birinci başkanlarının adı
  • Şirketin yükümlülüğünün sınırlı olduğuna dair beyan
  • Hisse sermayesi ve nominal kıymete sahip olmayan hisselere bölünümü
  • Şirketin gerçek bir kişinin bütün yetkilerine sahip olduğuna dair beyan
  • Şirketler Kanunu 202 bölümü uyarınca Yönetim Kurulunun yetkileri üzerinde kısıtlama
  • Şirketin kuruluşu ve yönetimi ile ilgili diğer bütün kanuni hükümler
  • Yukarıda belirtilenlere benzer hisselerle sınırlı kamu şirketi şartları, kamunun da hisse alabilmesi hariç.
  • İş Başlangıcı
  • İşe başlamadan önce şirket hakkında daha fazla bilgi verilmelidir. Bunun içerisinde şirketin ayrıntıları ve uyum beyanı bulunur.
  • Şirket detayları 3 Numaralı Formda verilmiş, şirker müdürleri ve sekreteri tarafından imzalanmıştır. Verilen bilgiler şunları içermelidir:
    •   Şirket Adı
    •   Yetkili İş Kolu
    •   Müdürlerin (en az ikisinin) ve sekreterin bilgileri
    •   Denetçilerin isim ve adresleri
    •   Şirketin genel merkezinin ve birincil iş yerinin adresleri
    •   Üyelerin kayıtlı olduğu adresler
    •   Beyan edilen sermaye tutarı, yetkili ve ihraç edilmiş hisseler, ödenen tutar (nakitten başka), her sınıf için ödenecek tutarlar.

Uyum beyanı 4 Numaralı Form üzerinde yapılır. Bu 25.000 cedis (C) olan minimum sermayeye dair Şirketler Kanunu bölüm 28 şartlarının karşılandığını ve şirketin bütün müdrüleri ile sekreteri tarafından imzalandığını beyan eder. İhraç edilmiş sermayenin %0.5’i oranında damga vergisi bulunmaktadır. Formların tamamlanıp ibraz edilmesinin ardından sicil memuru şirkete işe başla sertifikası verir.

Yıllık Kazanç

Sınırlı Sorumlu Şirketler yıllık kazançşarını denetlenmiş bilançoları ve kar-zarar beyanları ile birlikte kuruluşlarından 18 ay sonra Şirketler Siciline ibraz etmelidirler.

Harici Şirket

Harici bir şirket, Gana dışında kurulmuş ancak Gana’da kurulu iş yeri bulunan bir kuruluş organıdır. Bu bir şube, idsre, hisse, havale, kayıt ofisi, fabrika, maden veya diğer sabit iş yerleri biçiminde olabilir ancak aracı dışarıdaki şirketin adına sözleşmeler hazırlayıp sonuçlandırmaya yetkili olmadığı sürece bir aracı şirket olamaz.
İş yerinin kuruluşundan sonraki bir ay içerisinde harici şirket şirketler tesciline şunları ibraz etmelidir:
Sözleşme, yönetmelik, düzenleme, memorandum, maddelerin onaylı nüshalarının veya şirketin kuruluşunu tanımlayan diğer belgelerin şunları içeren İngilizce tercümeleri:

  • İsim
  • İşin doğası veya ana amaçlar
  • Yerel yetkilinin adı, adresi ve pozisyonu
  • Gana’da işi yönetmeye yetkili Müdür
  • Kayıtlı hisse miktarı, ödenmiş miktar ve nakit veya diğer türlü kalan ödenecekler
  • Kuruluş ülkesindeki merkez veya birincil ofisin adresi
  • Gana’daki birincil iş yerinin posta kodunu içeren adresi
  • Gana’da şirket adını işleme hizmeti ve diğer belgeleri kabul etmeye yetkili kişinin adı ve adresi
  • Şirket mülkleri üzerindeki her türlü yasal iddiayı gösterir bilgiler ve nüshalari eğer böyle bir iddia yoksa bunu bildirir beyanname
  • Belgeler alındığında Harici Şirketler Sicili gazetesinde bilgileri kaydedilir
  • Harici bir şirket, Şirketler Kanunu’nun davetler ve proje ile ilgili şartlarına uyduğu sürece Ganalı bir şirketmiş gibi Gana halkını hisselerini almaya davet edebilir. Öte yandan kayıt görevlisinin bu şartların belli kısımlarını değiştirme veya bunlardan feragat etme hakkı vardır.
  • Yıllık olarak veya 15 ayı geçmeyen aralıklarla harici şirket kayıt için bir kar-zarar hesabı ve bilanço sunmalıdır (sınırlı sorumluda hesap dönüşü gibi).
  • Sözleşmede, yönetmelikte, düzenlemelerde, maddelerde veya tescilde kullanılan diğer belgelerde yapılan değişiklikler, değişikliğin yürürlüğe girmesinden itibaren iki ay içerisinde tescil ofisine verilmelidir.

Şirket tescili için gerekli çeşitli formlar Tescil Ofisinden alınabilir. İleriye dönük yatırımcılar ihtiyaçlarını en iyi karşılayacak şirket tipi konusunda profesyonel tavsiye almalıdır.

Gana Tescil Dairesi
Tescil Dairesi Bölümü

P.K. 118
Accra, Gana
Tel: (233-302) 662043/664691




Kaynak: ghanaembassy.com.tr/tr/ganada-is-kurmak

 31 Posts 0 Comments 9876 Views

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir